Vatikan: Nedir, Nerededir, Ülke mi ve Nüfusu Kaç?

Evet, Vatikan bir ülkedir: Vatikan Devleti 1929’dan beri egemen bir devlettir ve 0,44 km² yüzölçümü ve 882 sakiniyle dünyanın en küçük devletidir. Roma’nın içinde, Tiber Nehri’nin sağ kıyısında, İtalya ile çevrili bir yerleşimdir. Devlet başkanı Papa’dır; bugün Papa XIV. Leo. Gezgin için Vatikan her şeyden önce Aziz Petrus Bazilikası, meydanı ve Sistina Şapeli ile birlikte Vatikan Müzeleri demektir. Bir ziyaret planı arıyorsanız Vatikan’da gezilecek yerler rehberiyle başlayın.

Vatikan ülke mi?

Evet. Vatikan Devleti, 11 Şubat 1929’da, XI. Pius adına Kardinal Pietro Gasparri ve Kral III. Vittorio Emanuele adına Benito Mussolini tarafından imzalanan Laterano Antlaşmaları’yla doğdu. İtalya, Papalık Makamı’nın (Santa Sede) bağımsızlığını ve egemenliğini tanıdı ve yeni devlet kuruldu. İtalya’nın Roma’yı aldığı 1870’ten beri Papa’nın kendine ait bir toprağı yoktu.

Aynı şeymiş gibi kullanılan iki adı ayırt etmekte yarar var:

• Vatikan Devleti devletin kendisidir: toprak, yasaları ve hizmetleri.
• Papalık Makamı (Santa Sede) Katolik Kilisesi’ni yöneten kurumdur. Diğer ülkelerle diplomatik ilişkileri devlet değil, bu kurum yürütür.

Yönetim biçimi, seçimli monarşi olarak örgütlenmiş bir teokrasidir. Papa hükümdardır ve yasama, yürütme ve yargı yetkilerini elinde tutar. Olağan yönetimi Valilik Başkanlığı’na devreder. Papa öldüğünde ya da çekildiğinde Kardinaller Heyeti halefini Sistina Şapeli’ndeki konklavda seçer. Sonuncusu 8 Mayıs 2025’te, XIV. Leo adını alan Robert Francis Prevost’u seçti.

Vatikan nerededir?

Vatikan neresi diye soranlar için: Roma’nın içinde, Tiber’in sağ kıyısında, eski Vatikan tepelerinin parçası olan bir yükseltinin üzerindedir. Devletin adı bu tepenin adından gelir.

Toprağın bir kısmı surlarla çevrilidir. Aziz Petrus Meydanı tarafında sınır, sütunlu galerinin iki ucunu birleştiren, zemindeki mermer bir şerittir. Meydan Vatikan’ın parçasıdır ama normalde serbestçe girilir ve İtalyan polisi tarafından korunur. Devletin geri kalanına İsviçreli Muhafızlar ve Vatikan Jandarması tarafından korunan beş girişten ulaşılır.

Vatikan Müzeleri’nin girişi, Piazza del Risorgimento yakınındaki Viale Vaticano’dadır. En yakın metro durakları A hattındaki Ottaviano ve Cipro’dur. Bunu adım adım Vatikan’a nasıl gidilir sayfasında anlatıyoruz.

Bu alanın dışında Papalık Makamı’nın Roma’da ve İtalya’da ülke dışılık haklarına sahip binaları vardır. Bunlar arasında Laterano’daki Aziz Yahya, Santa Maria Maggiore ve Surların Dışındaki Aziz Pavlus bazilikaları ile Castel Gandolfo sarayı bulunur.

Vatikan ne kadar büyük?

Toprağı 0,44 km², yani 44 hektardır. Bir fikir vermesi için:

• Aziz Petrus Bazilikası yüzölçümün yaklaşık %7’sini, bazilika ve meydan birlikte yaklaşık %20’sini kaplar.
• Vatikan Bahçeleri yaklaşık 22 hektarla ülkenin aşağı yukarı yarısını kaplar.
• Bütün alan 1984’te UNESCO tarafından Dünya Mirası ilan edildi. İlanın bir devletin tamamını kapsadığı tek örnektir.

Ziyaret için bir Vatikan haritası arıyorsanız Vatikan Müzeleri resmî sitelerinde güzergâhın indirilebilir bir haritasını yayımlar.

Vatikan’ın nüfusu kaç?

Devletin 31 Aralık 2024 itibarıyla güncellenmiş resmî verilerine göre Vatikan nüfusu şöyle:

Veri	Sayı
Devlette yaşayanlar (vatandaş olan ve olmayan)	882
Vatikan vatandaşları	673
Devletin içinde yaşayan vatandaşlar	458
Bunlardan İsviçreli Muhafız üyeleri	120
Vatikan vatandaşlığı olan kardinaller	66 (10’u devlette yaşar)

Vatandaşların yaklaşık %30’u, çoğunlukla diplomatik personel olarak, dışarıda yaşar. Vatikan vatandaşlığı doğumla geçmez: kişinin üstlendiği göreve göre verilir ve görev sona erdiğinde kaybedilir. Vatikan’da Papa, görevli kardinaller, rahipler, erkek ve kadın din adamları, İsviçreli muhafızlar ve devlet için çalışan bazı sivil kişiler aileleriyle birlikte yaşar.

Vatikan’da hangi dil konuşulur?

En çok konuşulan dil İtalyancadır. Latince Papalık Makamı’nın resmî dilidir: devletin Latince resmî adı Status Civitatis Vaticanæ’dir. Para birimi, İtalya’da basılan kendi Vatikan madeni paralarıyla birlikte eurodur; bunu Vatikan para birimi rehberinde anlatıyoruz.

Vatikan’da neler gezilir?

Yer	Nedir	Giriş?
Aziz Petrus Meydanı	Dikilitaşıyla Bernini’nin meydanı	Serbest
Aziz Petrus Bazilikası	Pietà ve baldakenle ana kilise	Giriş ücreti yok; güvenlik kontrolü
Aziz Petrus kubbesi	Michelangelo’nun kubbesinin tepesine çıkış	Merdivenle 17 €, asansörle 22 €
Vatikan Mağaraları	Bazilikanın altındaki papa mezarları	Bazilika ziyaretçilerine açık
Nekropol (Scavi)	Roma mezarlığı ve Aziz Petrus’un mezarı	Bazilikanın sitesinden rezervasyonla
Vatikan Müzeleri ve Sistina Şapeli	İkisi için tek bilet	Gişede 20 €, online 20 € + 5 €
Vatikan Bahçeleri	Yalnızca organize ziyaretle	Müzelerin resmî mağazası

Papa’yı görmek istiyorsanız genel görüşmeler ve ayinler için biletler her zaman ücretsizdir; bunu Papa ile genel görüşme rehberinde açıklıyoruz. 1506’dan beri bütün bunları kimin koruduğunu öğrenmek için Vatikan muhafızları rehberini okuyun.

Vatikan hakkında kısa bilgiler

Resmî adı	Vatikan Şehir Devleti
Yüzölçümü	0,44 km² (44 ha)
Sakinler	882 (31 Aralık 2024)
Devlet başkanı	Papa (2025’ten beri XIV. Leo)
Kuruluş	11 Şubat 1929, Laterano Antlaşmaları
Diller	İtalyanca (en çok konuşulan); Latince (Papalık Makamı’nın resmî dili)
Para birimi	Euro
Dünya Mirası	1984’ten beri

Bir Roma sirkinden bu devlete nasıl gelindiğini öğrenmek için Vatikan tarihi ile devam edin.